Schron kolejowy w Strzyżowie

Schron kolejowy w Strzyżowie podobnie jak inne schrony kolejowe tego typu w Jeleniu, Konewce i Stępinie składał się z zespołu różnych schronów. Głównym elementem jest tunel-schron na pociąg sztabowy Hitlera oraz budynki-schrony zaplecza technicznego. W odróżnieniu od wyżej wymienionych schronów ten wykonano jako tunel wydrążony pod górą Żarnowską Góra. Tunel wydrążyła wiedeńska firma "Universale" jeszcze przed I Wojną Światową, natomiast w czasie II Wojny Światowej niemiecka organizacja "Organisation Todt" wykonała nowy projekt tunelu jako schron kolejowy i przystąpiła do prac. Prace budowlane trwały od wiosny 1940 do lata 1941r. która dla zamaskowania prawdziwego przeznaczenia obiektu prowadziła prace pod szyldem firmy chemicznej "Askania-Werke". Prawdopodobnie w czasie tych prac wykonano podziemne przejście łączące tunel ze schronem technicznym, powiększono średnicę tunelu który został wykończony obudową betonową, zamontowano pancerne drzwi z obu stron tunelu oraz wybudowano schron techniczny. 

Tunel ma 465m długości i 8m szerokości, ściany zostały wykonane z żelbetonu a sklepienie z cegły, posiada dwa wjazdy, jeden z bocznicy kolejowej dworca w Strzyżowie a drugi od brzegu Wisłoka. Tunel zamykany jest z obydwu stron potężnymi dwuskrzydłowymi pancernymi drzwiami które chronione są wartowniami. Schron techniczny składał się z dwóch połączonych ze sobą mniejszych schronów wykonanych z żelbetonu zapewniających zasilanie, ogrzewanie i wentylację schronu kolejowego. W czasie spotkania Hitlera z Mussolinim 27-28.08.1941r. w Stępinie w tunelu strzyżowskim stacjonował pociąg sztabowy Hitlera "Amerika". Po raz drugi pociąg Hitlera zawitał tu w październiku 1943r. Na początku 1944r. w tunelu ulokowano montownię silników lotniczych firmy "Flugmotorenwerke" przeniesioną z Rzeszowa. Po zbliżeniu się frontu wschodniego montownię ewakuowano a tunel pozostawiono słabo strzeżony i pod koniec lipca 1944r. został zdobyty przez partyzantów AK co uniemożliwiło wysadzenie go przez wycofujące się wojska niemieckie.

Tunel techniczny

Park Historyczny Blizna

Park Historyczny Blizna powstał z inicjatywy i na wniosek mieszkańców sołectwa Blizna przy poparciu Rady Gminy w Ostrowie. Inwestycja jest odpowiedzią na oczekiwania turystów i ludzi zainteresowanych historią. Park Historyczny Blizna mieści się dokładnie w miejscu, gdzie znajdował się niemiecki poligon doświadczalny. Głównym celem jego istnienia jest ocalenie od zapomnienia prawdy historycznej o miejscu, które odegrało znaczącą rolę w historii II wojny światowej.

Poligon w Bliźnie zaczął mieć duże znaczenie po nocy z 17 na 18 sierpnia 1943 roku. Czyli po zbombardowaniu przez aliantów ośrodka rakietowego w Peenemünde. Niemcy postanowili wtedy podzielić prace nad rakietową bronią odwetową na trzy niezależnie działające ośrodki. Zakłady montażowe przenieśli do podziemnych fabryk w środkowych Niemczech. Biura konstrukcyjne do grot nad jeziorem Trausee w Austrii. Natomiast poligon szkolno-doświadczalny ulokowali w miejscowości Blizna.

W Bliźnie wówczas nie było absolutnie niczego. Od podstaw Niemcy zajęli się infrastrukturą, poprowadzili betonową drogę oraz wąskotorową linię kolejową z miejscowości Pustków. Zbudowali koszary, bunkry, specjalne budynki i urządzenia potrzebne do obsługi i odpalania rakiet. Prace osobiście nadzorowali Wernher von Braun (twórca V-2) oraz płk Walter Dornberger (głównodowodzący niemieckiego programu rakietowego).

Blizna stała się miejscem gdzie Niemcy doskonalili i testowali nową Wunderwaffe. Przede wszystkim były to latające bomby V1 oraz rakiety V2. Pierwszy start rakiety V2 na poligonie w Bliźnie odbył się 5 listopada 1943 r. W początkowych próbach wychodziła ich bardzo duża zawodność – ponad 80% rakiet nie docierało do celów. Wybuchały tuż po starcie lub jeszcze na stanowisku startowym. Jednak analiza lotu oraz badania szczątków pozwoliły na wyeliminowanie błędów i już z początkiem 1944 roku rakiety V2 weszły w skład uzbrojenia Wermachtu. Ogółem podczas II wojny światowej wystrzelono ponad 5500 rakiet.

Historia niemieckich prac nad pociskami rakietowymi nieodwracalnie związana jest z działalnością wywiadowczą AK. To właśnie dzięki informacjom zebranym przez Polaków alianci postanowili zbombardować ośrodek w Peenemünde. Również Blizna była pod stałą obserwacją AK i Batalionów Chłopskich. Mimo najwyższych środków ostrożności podjętych przez nazistów, udało się zdobyć i przebadać liczne szczątki testowanych rakiet. Jednak największym sukcesem polskiej konspiracji było zlokalizowanie, zabezpieczenie i przewiezienie do Londynu części z niewybuchu V2, która spadła w okolicach wsi Sarnaki. Akcja ta nosiła kryptonim „Most III” i została uwieczniona w angielskim filmie „Oni ocalili Londyn”.

Miejsce startów V1

V2

Inne przedmioty znalezione na terenie Blizny